Bezpieczeństwo laserowe w salonie i gabinecie lekarskim: okulary, pomieszczenie i bezpieczne procedury
Bezpieczeństwo laserowe zaczyna się od oczu, a kończy na jasnych procedurach w zespole. Ta strona wyjaśnia, dlaczego każda długość fali wymaga własnych okularów ochronnych do lasera, co mówią klasy laserów i jak bezpiecznie urządzić pomieszczenie laserowe, z uwzględnieniem drzwi, znaku ostrzegawczego, okien i powierzchni.
Można się też dowiedzieć, jak opanować zagrożenie pożarowe i dym laserowy przy laserach ablacyjnych, jak unikać oparzeń i jak prawidłowo postępować w sytuacji awaryjnej. W przykładach wymieniono urządzenia SIACSKIN wraz z ich długościami fali, na przykład DEWEON 4LD, AlexDUAL UFO, PICOLO XL i FRACO CO2 XL. Szczegółowe przepisy różnią się w zależności od kraju.
Dlaczego lasery są tak niebezpieczne dla oczu i która długość fali uszkadza którą część oka?
Lasery są niebezpieczne dla oczu, ponieważ oko dodatkowo skupia skolimowaną wiązkę światła w maleńkim punkcie, gdzie w ułamku sekundy niszczy ona tkankę. Światło widzialne i bliska podczerwień w zakresie od ok. 400 do 1400 nm docierają aż do siatkówki, a trafienie może pozostawić tam trwały mroczek. Promieniowanie o większej długości fali jest pochłaniane już w przednim odcinku oka i uszkadza rogówkę oraz soczewkę. Zdradliwe jest to, że wiele laserów zabiegowych emituje promieniowanie niewidzialne, przez co nie uruchamia się odruch mrugania.
W zakresie docierającym do siatkówki pracują DEWEON 4LD o długości fali od 755 do 1064 nm oraz AlexDUAL UFO o długościach fali 755 i 1064 nm. TULIX o długościach fali 1550 i 1927 nm oraz FRACO CO2 XL o długości fali 10 600 nm zagrażają przede wszystkim rogówce.
Dlaczego do każdej długości fali potrzebne są osobne okulary ochronne do lasera i co oznaczają podane na nich parametry?
Każde okulary ochronne do lasera filtrują tylko określone długości fali, dlatego okulary przeznaczone do 755 nm nie chronią automatycznie przy 10 600 nm. Filtry są zbudowane tak, aby blokować niebezpieczny zakres, a mimo to zapewniać wystarczającą widoczność. Na zauszniku lub szkle podany jest chroniony zakres długości fali oraz skuteczność ochrony, zwykle jako gęstość optyczna (OD) lub stopień ochrony: im wyższa wartość, tym silniej światło jest tłumione. W przypadku laserów o krótkich impulsach okulary muszą być dostosowane także do czasu trwania impulsu. Kolor szkła nie mówi nic o poziomie ochrony.
Do AlexDUAL UFO okulary muszą obejmować 755 i 1064 nm, do PICOLO L 532 i 1064 nm, a do FRACO CO2 XL 10 600 nm. Okulary należy opisać i przechowywać przy urządzeniu, do którego są przeznaczone.
Jaką ochronę oczu otrzymuje klient podczas zabiegu laserowego na twarzy?
Podczas każdego zabiegu klient ma założone światłoszczelne okulary ochronne lub ściśle dopasowane osłonki na oczy, które przez całą sesję szczelnie przylegają do skóry. Same zamknięte powieki nie wystarczą, ponieważ światło lasera przenika przez cienką skórę. Na twarzy małe osłonki na oczy są praktyczniejsze niż okulary, bo nie zasłaniają policzków i skroni. W obrębie kostnego oczodołu nie wykonuje się zabiegów laserowych, z wyjątkiem zabiegów lekarskich z użyciem osłonek nagałkowych, umieszczanych bezpośrednio na oku. Osłonki należy zdjąć dopiero wtedy, gdy urządzenie jest w trybie czuwania.
Dotyczy to depilacji nad górną wargą i na policzkach laserem DEWEON 4LD tak samo jak zabiegów na skórę z użyciem TULIX lub FRACO CO2 XL.
Czy przy zabiegach IPL, BBL i LED też potrzebne są okulary ochronne?
Tak, także przy IPL, BBL i LED klient oraz osoba wykonująca zabieg stosują ochronę oczu. Lampy błyskowe emitują bardzo jasne, szerokopasmowe światło, które oślepia, a przy patrzeniu wprost w źródło może uszkodzić siatkówkę. Ponieważ widmo jest szerokie, potrzebne są do tego osobne okulary, które przyciemniają cały zakres. Okulary ochronne do lasera przeznaczone do jednej długości fali nie są odpowiednie. Systemy LED pracujące w bliskiej podczerwieni emitują głównie promieniowanie niewidzialne, więc oczy same nie zauważają obciążenia.
DERMAFORCE BBL PRO pracuje w zakresie od 400 do 800 nm, a VCL DERMALIGHT w zakresie od 750 do 890 nm. W obu przypadkach obowiązuje zasada: klient ma założone światłoszczelne osłonki na oczy, a osoba wykonująca zabieg okulary dopasowane do widma.
Co oznaczają klasy lasera od 1 do 4 i do której klasy należą lasery zabiegowe?
Klasa lasera określa, jak niebezpieczne jest dostępne promieniowanie urządzenia: od klasy 1, uznawanej za bezpieczną, do klasy 4 jako najwyższego stopnia. Profesjonalne lasery zabiegowe niemal zawsze należą do klasy 4. Oznacza to, że już światło rozproszone lub odbite może uszkodzić oczy i skórę, a wiązka może zapalić materiały palne. Z tego wynikają znane środki ochrony, takie jak okulary ochronne, wydzielone pomieszczenie, oznaczenia ostrzegawcze i przeszkolony personel. Klasa jest podana na tabliczce znamionowej i w instrukcji obsługi.
Niezależnie od tego, czy chodzi o laser diodowy, taki jak DEWEON 4LD, laser aleksandrytowy i laser Nd:YAG, jak w AlexDUAL UFO, czy laser CO2, taki jak FRACO CO2 XL: z każdym z tych urządzeń należy postępować według tych samych podstawowych zasad. Szczegółowe wymagania różnią się w zależności od kraju.
Jak bezpiecznie urządzić gabinet laserowy: drzwi, znak ostrzegawczy, okna i powierzchnie odbijające światło?
Bezpieczny gabinet laserowy jest podczas zabiegu zamknięty, oznakowany od zewnątrz i pozbawiony powierzchni, które odbijają wiązkę. Na drzwiach powinien znajdować się znak ostrzegający przed promieniowaniem laserowym, najlepiej z informacją, że właśnie trwa zabieg, aby nikt nie wszedł bez okularów. Okna i przeszklenia należy zasłonić w sposób światłoszczelny. Lustra trzeba zdjąć lub zasłonić, a błyszczące powierzchnie metalowe, elementy chromowane i narzędzia zastąpić matowymi. W strefie zabiegowej zdejmuje się biżuterię i zegarki. Okulary ochronne dla wszystkich, którzy muszą wejść, wiszą w zasięgu ręki po zewnętrznej stronie drzwi.
Jest to szczególnie ważne przy niewidzialnych długościach fali, takich jak 1064 nm w AlexDUAL UFO, ponieważ nikt nie widzi, dokąd trafia odbicie.
Jakie zagrożenie pożarowe wiąże się z laserami CO2 i innymi laserami ablacyjnymi?
Laser ablacyjny może zapalić wszystko, co suche i palne: gaziki, papierowe podkłady, włosy, odzież, a przede wszystkim alkoholowe środki dezynfekcyjne, które jeszcze nie odparowały. Dodatkowe zagrożenie występuje wtedy, gdy podawany jest tlen. Zapobieganie jest proste. Należy odczekać, aż środek dezynfekcyjny całkowicie wyschnie, zwilżyć gaziki i obłożenia wokół pola zabiegowego, osłonić linię włosów i brwi wilgotnymi kompresami oraz mieć pod ręką wodę lub roztwór soli fizjologicznej i gaśnicę. Między przejściami urządzenie pozostaje w trybie czuwania.
FRACO CO2 XL pracuje z długością fali 10 600 nm i źródłem RF o mocy 100 W, a z głowicą Cutting-Head także chirurgicznie. W tym przypadku ochrona przeciwpożarowa jest elementem każdego instruktażu.
Czym jest dym laserowy (plume) i kiedy potrzebne jest odsysanie dymu?
Dym laserowy powstaje, gdy tkanka lub włosy odparowują, i zawiera drobne cząstki, gazy oraz składniki tkanek, których nikt nie powinien wdychać. Odsysanie dymu jest konieczne przy każdym zabiegu ablacyjnym. Dyszę odsysającą trzyma się kilka centymetrów od pola zabiegowego, ponieważ skuteczność silnie maleje wraz z odległością. Uzupełnieniem są szczelnie przylegająca maska o wysokiej skuteczności filtracji i dobra wentylacja pomieszczenia. Dym powstaje także przy depilacji, ze spalonych włosów, dlatego włosy wcześniej się goli, a pomieszczenie się wietrzy.
Przy pracy z FRACO CO2 XL odsysacz dymu z odpowiednim filtrem należy na stałe uwzględnić w wyposażeniu gabinetu zabiegowego. Podczas usuwania tatuażu laserem PICOLO XL mogą powstawać drobne rozpryski tkanek, przed którymi chronią maska, okulary i rękawiczki.
Jak bezpiecznie obchodzić się z głowicą, trybem czuwania i włącznikiem nożnym?
Podstawowa zasada brzmi: urządzenie jest gotowe do emisji tylko wtedy, gdy głowica jest skierowana na miejsce zabiegu, a wszyscy w pomieszczeniu mają założone okulary. Przed zabiegiem i po nim pozostaje w trybie czuwania. Głowicy nigdy nie należy kierować na ludzi, drzwi ani okna, także w celu sprawdzenia. Włącznik nożny obsługuje wyłącznie osoba, która prowadzi głowicę, a ustawia się go tak, aby nikt nie nadepnął na niego przypadkowo. Między dwiema strefami, przy zmianie ułożenia klienta i przy korygowaniu parametrów urządzenie przełącza się w tryb czuwania. Po zakończeniu pracy klucz ani kod dostępu nie zostają przy urządzeniu.
Przy laserach o wysokiej energii impulsu, takich jak PICOLO L, który przy 1064 nm emituje do 1800 mJ, ta dyscyplina jest szczególnie ważna.
Jak uniknąć oparzeń podczas zabiegów laserowych w codziennej pracy salonu?
Oparzeń unika się, oceniając skórę na nowo przed każdą sesją, zaczynając od próby na niewielkim obszarze i nigdy nie rezygnując z chłodzenia. Najczęstsze przyczyny to świeża opalenizna lub samoopalacz, zbyt wysoka energia w stosunku do fototypu, zbyt duże nakładanie się impulsów oraz głowica, która nie przylega płasko do skóry. Tatuaże, makijaż permanentny i ciemne znamiona w polu zabiegowym należy zasłonić lub ominąć. Za każdym razem trzeba zapytać o ekspozycję na słońce, nowe leki i produkty pielęgnacyjne. Jeśli klient zgłasza silne pieczenie, zabieg należy natychmiast przerwać.
DEWEON 4LD wspiera pracę analizatorem skóry z AI i chłodzeniem szafirowym, a KYROMASTER chłodzi zimnym powietrzem przed impulsem, w jego trakcie i po nim. Odpowiedzialność za ustawienia pozostaje po stronie osoby wykonującej zabieg.
Jakie zasady higieny obowiązują między dwoma klientami w odniesieniu do głowicy, okularów ochronnych i leżanki?
Między dwoma klientami czyści się i dezynfekuje wszystkie powierzchnie mające kontakt ze skórą: końcówkę głowicy, okulary ochronne lub osłonki na oczy oraz leżankę. Należy stosować środek, który producent urządzenia dopuszcza do okienka i obudowy, i odczekać, aż całkowicie wyschnie, zanim ponownie rozpocznie się pracę laserem. Żel usuwa się jednorazowymi chusteczkami, a szpatułki i maszynki do golenia są materiałem jednorazowym. Rękawiczki zmienia się przy każdym kliencie. Przy zabiegach, które naruszają ciągłość skóry, obowiązują surowsze zasady, ze sterylnymi końcówkami i zdezynfekowaną skórą.
W DEWEON 4LD okienko szafirowe oczyszcza się po każdej strefie z żelu i resztek włosów. W EUPHEUS M8 dla każdego klienta zakłada się nową końcówkę igłową, a zapasowe igły są dostępne w sklepie.
Co robić w przypadku oparzenia po zabiegu laserowym: jakie działania natychmiastowe obowiązują w salonie?
Zabieg należy natychmiast przerwać i chłodzić to miejsce przez 10-20 minut chłodnymi, wilgotnymi kompresami, a nie lodem przykładanym bezpośrednio do skóry. Następnie ocenia się reakcję. Zaczerwienienie, które ustępuje, wymaga łagodzącej pielęgnacji i konsekwentnej ochrony przeciwsłonecznej. Jeśli tworzą się pęcherze, skóra zmienia barwę na szarą lub białą albo ból się utrzymuje, klient powinien jeszcze tego samego dnia trafić pod opiekę lekarza. Pęcherzy się nie przekłuwa. Miejsce należy sfotografować, zanotować parametry i godzinę, a następnego dnia zadzwonić do klienta.
KYROMASTER z chłodzeniem wstępnym, równoległym i końcowym zmniejsza ryzyko, że do tego dojdzie. To, co liczy się w kolejnych dniach, opisuje Poradnik pielęgnacji pozabiegowej SIACSKIN.
Co robić, jeśli światło lasera mogło trafić do oka?
Należy przerwać zabieg, przełączyć urządzenie w tryb czuwania i jeszcze tego samego dnia zaprowadzić poszkodowaną osobę do okulisty, nawet jeśli nic nie odczuwa. Uszkodzenia siatkówki nie bolą i czasem dopiero później dają o sobie znać jako plama w polu widzenia. Oka nie wolno pocierać ani leczyć na własną rękę. Na potrzeby badania notuje się urządzenie, długość fali, energię, czas trwania impulsu, odległość oraz to, czy okulary były założone. Następnie w zespole wyjaśnia się, jak do tego doszło, i dostosowuje procedurę.
Szczególnie poważne jest trafienie krótkimi impulsami w zakresie docierającym do siatkówki, na przykład 532 lub 1064 nm w PICOLO XL. W przypadku FRACO CO2 XL o długości fali 10 600 nm uszkodzeniu ulega rogówka, co od razu boli.
Poinformowanie klienta, zgoda i dokumentacja: co składa się na bezpieczny zabieg laserowy?
Na bezpieczny zabieg składają się ankieta zdrowotna, zrozumiała informacja o przebiegu, ryzyku i alternatywach, podpisana zgoda oraz protokół każdej sesji. W protokole zapisuje się datę, strefę, fototyp, długość fali, energię, czas trwania impulsu, plamkę, reakcję skóry i uwagi szczególne. Częścią dokumentacji są zdjęcia przed pierwszą i po ostatniej sesji. Przed każdą wizytą ponownie pyta się o zmiany dotyczące leków, ekspozycji na słońce i stanu zdrowia. Dokumentacja ta chroni klienta i salon, jeśli później pojawią się pytania. Wymagana forma różni się w zależności od kraju.
DEWEON 4LD zapisuje w systemie zarządzania klientami dane klientów, strefy poddane zabiegowi i liczbę strzałów. Skin Analyzer Pro dostarcza do tego porównanie przed i po.
Jak przeszkolić zespół z bezpieczeństwa laserowego i kto w firmie za nie odpowiada?
Każda osoba, która wchodzi do gabinetu laserowego, musi przejść instruktaż, a jedna osoba w firmie powinna być wyraźnie wyznaczona jako odpowiedzialna za bezpieczeństwo laserowe. Zna ona urządzenia, sprawdza okulary, oznakowanie i procedury, wdraża nowych pracowników i regularnie powtarza instruktaż, zwykle raz w roku. Jego zakres obejmuje zagrożenie dla oczu przy poszczególnych długościach fali, przyporządkowanie okularów, zasady obowiązujące w pomieszczeniu, dyscyplinę korzystania z trybu czuwania, ochronę przeciwpożarową i plan postępowania w sytuacjach awaryjnych. Także recepcja i personel sprzątający muszą wiedzieć, kiedy nie wolno wchodzić do pomieszczenia. To, jakie kwalifikacje są formalnie wymagane, jest różnie uregulowane w poszczególnych krajach.
W SIACSKIN szkolenie przy urządzeniu jest bezpłatnie wliczone w zakup, na przykład w przypadku AlexDUAL UFO. Kursy rozszerzające oferuje SIAC Akademie.
